Phật giáo Việt Nam
Lịch sử
Phật giáo du nhập vào Việt NamĐạo Phật đến đất Việt từ rất sớm, có lẽ ngay trong những thế kỷ đầu Công nguyên, và trung tâm Phật giáo đầu tiên là Luy Lâu, nay thuộc vùng Thuận Thành, Bắc…
Phật giáo thời Đinh, Tiền Lê và LýTừ khi nước nhà giành độc lập ở thế kỷ 10 đến hết triều Lý, đạo Phật bước vào thời kỳ rực rỡ nhất: các thiền sư là thầy của vua, chùa tháp mọc lên khắp nơi, và…
Phật giáo thời TrầnThời Trần (1225–1400) là đỉnh cao của Phật giáo Việt Nam: ba lần đánh thắng quân Nguyên Mông, và cũng là lúc người Việt lập nên dòng thiền của riêng mình,…
Phật giáo thời Lê, Mạc và NguyễnTừ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19, đạo Phật không còn là quốc giáo như thời Lý, Trần: Nho giáo lên ngôi, chùa chiền vắng dần. Nhưng từ thế kỷ 17, đạo Phật phục hưng…
Phong trào chấn hưng Phật giáoPhong trào chấn hưng Phật giáo là cuộc vận động của tăng sĩ và cư sĩ ba miền, từ những năm 1920 đến đầu những năm 1950, nhằm làm cho đạo Phật Việt Nam sống dậy…
Phật giáo Việt Nam hiện đạiTừ năm 1951 đến nay, Phật giáo Việt Nam đi qua những năm đất nước chia cắt và chiến tranh, rồi đến năm 1981 thì chín tổ chức, hệ phái cùng họp lại thành một…
Dòng truyền thừa
Thiền phái Tì-ni-đa-lưu-chiThiền phái Tì-ni-đa-lưu-chi là dòng thiền đầu tiên được ghi chép ở Việt Nam, do một thiền sư người Ấn Độ khai lập ở chùa Pháp Vân, tức chùa Dâu, cuối thế kỷ 6.…
Thiền phái Vô Ngôn Thông và Thảo ĐườngSau Tì-ni-đa-lưu-chi, đất Việt có thêm hai dòng thiền từ Trung Hoa truyền sang: Vô Ngôn Thông đầu thế kỷ 9, và Thảo Đường giữa thế kỷ 11. Hai dòng thiền này…
Thiền phái Trúc LâmThiền phái Trúc Lâm Yên Tử là dòng thiền đầu tiên do người Việt sáng lập, do Phật hoàng Trần Nhân Tông khai lập năm 1299 trên núi Yên Tử. Dòng thiền dạy rằng…
Lâm Tế, Tào Động và dòng Liễu QuánLâm Tế và Tào Động là hai dòng thiền lớn từ Trung Hoa truyền sang nước ta vào thế kỷ 17, khi đạo Phật phục hưng ở cả Đàng Ngoài lẫn Đàng Trong. Từ dòng Lâm Tế,…
Phật giáo Nam tông KhmerPhật giáo Nam tông Khmer là truyền thống Phật giáo của người Khmer ở Nam Bộ, thuộc dòng Thượng tọa bộ (Theravāda), tụng kinh bằng tiếng Pāli. Với đồng bào…
Hệ phái Khất sĩHệ phái Khất sĩ là một dòng tu do Tổ sư Minh Đăng Quang khai lập ở miền Nam năm 1944, với chí nguyện "nối truyền Thích Ca chánh pháp": người tu sống đời giản…
Danh nhân
Thiền sư Khương Tăng HộiKhương Tăng Hội (?–280) là vị thiền sư sinh ra trên đất Giao Chỉ, được xem là thiền sư đầu tiên được ghi nhận trong lịch sử Phật giáo Việt Nam. Ngài lớn lên và…
Thiền sư Vạn HạnhThiền sư Vạn Hạnh (938–1018) là người thầy của vua Lý Thái Tổ, từng được vua Lê Đại Hành hỏi ý trong những việc lớn của đất nước, và để lại bài kệ "Thị đệ tử"…
Phật hoàng Trần Nhân TôngTrần Nhân Tông (1258–1308) là vị vua đã cùng quân dân Đại Việt hai lần đánh thắng quân Nguyên Mông, rồi rời ngai vàng lên núi Yên Tử tu hành và lập nên Thiền…
Thiền sư Liễu QuánThiền sư Liễu Quán (1667–1742) là vị tổ người Việt của một dòng thiền lớn ở Đàng Trong, dòng Liễu Quán, đến nay vẫn nối tiếp ở rất nhiều chùa miền Trung và…
Hòa thượng Thích Quảng ĐứcHòa thượng Thích Quảng Đức (1897–1963) là vị sư đã dành gần trọn đời mình để tu tập, giảng pháp và dựng chùa, rồi tự thiêu ngày 11 tháng 6 năm 1963 tại Sài Gòn…
Hòa thượng Thích Trí TịnhHòa thượng Thích Trí Tịnh (1917–2014) là vị cao tăng đã dịch Kinh Diệu Pháp Liên Hoa và nhiều bộ kinh Đại thừa sang tiếng Việt, đồng thời là người truyền bá…
Hòa thượng Thích Minh ChâuHòa thượng Thích Minh Châu (1918–2012) là người đã dịch các bộ kinh lớn trong Kinh tạng Pāli sang tiếng Việt, để người Việt đọc được những bài kinh mà Phật…
Thiền sư Thích Nhất HạnhThiền sư Thích Nhất Hạnh (1926–2022) là người đã đưa những cách thực tập chánh niệm giản dị, như theo dõi hơi thở, đi thiền và ăn trong chánh niệm, đến với rất…
Mộc bản chùa Vĩnh NghiêmMộc bản chùa Vĩnh Nghiêm là kho ván gỗ khắc chữ để in kinh sách, gồm gần 3.000 bản khắc của 34 đầu sách, được giữ ở ngôi chùa từng là trung tâm của thiền phái…
Kiến trúc chùa ViệtNgôi chùa Việt truyền thống ít khi là một tòa nhà đơn lẻ, mà là một quần thể nhiều nếp nhà nối với nhau theo những bố cục quen thuộc như chữ Đinh, chữ Công,…
Tượng Phật cổNhững pho tượng Phật cổ trong các ngôi chùa Việt vừa là nơi người xưa gửi lòng tôn kính, vừa là kiệt tác của điêu khắc Việt Nam. Bài này giới thiệu ba nơi tiêu…
Văn học Phật giáo thời Lý và TrầnVăn học Phật giáo thời Lý và Trần là những bài kệ, bài thơ, sách thiền do các thiền sư và các vị vua sùng đạo viết ra, và cũng là những trang đầu tiên của văn…