Chùa Giác Lâm

Chùa Giác Lâm ở số 565 đường Lạc Long Quân, TP. Hồ Chí Minh, là một trong những ngôi chùa cổ nhất thành phố và là tổ đình của dòng thiền Lâm Tế ở Nam Bộ. Chùa dựng năm 1744 và là di tích lịch sử – văn hóa quốc gia từ năm 1988.

Lịch sử

Mùa xuân năm 1744, đời chúa Nguyễn Phúc Khoát, cư sĩ Lý Thụy Long, người Minh Hương, quyên tiền dựng chùa trên gò Cẩm Sơn. Chùa ban đầu tên là Sơn Can, cũng gọi là Cẩm Sơn theo tên gò, hay Cẩm Đệm vì ông Thụy Long tên riêng là Cẩm, làm nghề đan đệm. Trịnh Hoài Đức trong Gia Định thành thông chí tả cảnh chùa thuở ấy: cây cao như rừng, hoa nở như gấm, sớm chiều mây khói quanh quất.

Khoảng những năm 1770, thiền sư Phật Ý Linh Nhạc cử đệ tử là thiền sư Tổ Tông Viên Quang về trụ trì và đổi tên chùa là Giác Lâm. Dưới thời ngài, chùa thành trung tâm đầu tiên đào tạo kinh điển, giới luật cho tăng sĩ Gia Định và cả Nam Bộ. Thời thiền sư Minh Khiêm, cuối thế kỷ 19, chùa còn là nơi khắc bản in kinh, luật và dịch Nôm sách Phật.

Chùa được trùng tu lớn ba lần: 1798–1804 dưới thời thiền sư Viên Quang, 1906–1909 dưới thời Hòa thượng Hồng Hưng, và hoàn tất lần thứ ba đầu năm 1999.

Kiến trúc

Chùa có hình chữ Tam, gồm ba dãy nhà nối nhau: chánh điện, giảng đường và nhà trai. Chánh điện theo kiểu nhà truyền thống một gian hai chái, rộng và sâu, với 56 cột gỗ lớn màu nâu sẫm, cột nào cũng chạm câu đối thếp vàng. Giữa các hàng cột là cửa võng chạm tứ linh, tứ quý, hoa điểu.

Chánh điện bày theo lối "tiền Phật hậu Tổ". Phía trước thờ Đức Phật A Di Đà, Đức Thích Ca, Di Lặc; hai bên là Quán Thế Âm và Đại Thế Chí; dọc tường là Thập bát La Hán, Thập điện Diêm Vương và Tổ Bồ Đề Đạt Ma. Phía sau là bàn thờ Tổ, thờ các vị hòa thượng từng trụ trì.

Trong vườn chùa có cây bồ-đề do Hòa thượng Narada người Sri Lanka mang sang năm 1953, kèm xá lợi Phật. Trước chùa là bảo tháp xá lợi bảy tầng hình lục giác, khởi công năm 1970 và hoàn thành sau năm 1993.

Viếng chùa

• Chùa nằm giữa khu dân cư đông đúc nhưng khuôn viên vẫn yên tĩnh, có tường bao quanh.
• Chánh điện với hàng cột chạm câu đối là nơi đáng dừng lại lâu. Gần đó là chùa Giác Viên, ngôi chùa có cùng nguồn gốc.