Chùa Trấn Quốc

Chùa Trấn Quốc nằm trên một bán đảo nhỏ phía đông Hồ Tây, nối với đường Thanh Niên bằng một lối đi hẹp giữa mặt nước. Chùa có từ thế kỷ 6 và thường được xem là ngôi chùa cổ nhất Hà Nội. Thời Lý, thời Trần, đây là một trung tâm Phật giáo của kinh thành Thăng Long.

Lịch sử

Chùa được dựng từ thời Tiền Lý, dưới triều Lý Nam Đế (544–548), trên một bãi ven sông Hồng, ở phía ngoài đê Yên Phụ ngày nay. Tên đầu tiên của chùa là Khai Quốc, nghĩa là mở nước, gắn với việc dựng nước Vạn Xuân.

Năm 1615, thời Lê Trung Hưng, chùa được dời vào trong đê, lên gò Kim Ngư (cá vàng) trên Hồ Tây. Tương truyền đây là nền cũ của cung Thúy Hoa thời Lý và điện Hàn Nguyên thời Trần. Trong mấy chục năm sau đó, chùa được sửa sang và mở rộng nhiều lần. Văn bia năm 1639 của trạng nguyên Nguyễn Xuân Chính ghi lại việc tôn tạo này.

Qua các thời, chùa còn có lúc mang tên An Quốc. Tên Trấn Quốc, nghĩa là giữ yên đất nước, có từ thời Lê Trung Hưng. Thời Nguyễn, vua Thiệu Trị đến thăm và cho đổi tên là Trấn Bắc, nhưng người Hà Nội vẫn quen gọi Trấn Quốc cho tới nay.

Cuối thế kỷ 18, chùa bị bỏ hoang một thời gian. Lần trùng tu lớn diễn ra từ năm 1813 đến năm 1815, đầu thời Nguyễn, và được ghi lại trên tấm bia của tiến sĩ Phạm Quý Thích.

Năm 1959, Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad đến thăm chùa và tặng một cây bồ-đề. Cây được chiết từ cây bồ-đề ở Bồ-đề Đạo Tràng, nơi Đức Phật thành đạo. Năm 2010, chùa được tu bổ nhân dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội. Chùa là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.

Kiến trúc

Chùa quay mặt về hướng tây. Ba ngôi chính nối nhau trên một trục: tiền đường, nhà thiêu hương và thượng điện. Hai bên là hai dãy hành lang. Sau thượng điện là gác chuông ba gian, mái chồng diêm. Bên phải có nhà tổ, bên trái có nhà bia.

Chùa còn giữ 14 tấm bia và nhiều pho tượng cổ, nổi bật là pho Thích Ca nhập Niết-bàn. Phía sau chùa có những ngôi mộ tháp của các vị sư từ thế kỷ 18. Vì được sửa chữa qua nhiều đời, kiến trúc chùa mang dấu vết của nhiều thời kỳ khác nhau.

Ngọn tháp đỏ nhìn thấy từ xa là bảo tháp Lục độ đài sen, dựng năm 1998. Tháp cao 15 m, có 11 tầng. Mỗi tầng có sáu ô cửa vòm, trong mỗi ô đặt một pho tượng Đức Phật A Di Đà bằng đá quý. Đỉnh tháp là đài sen chín tầng, gợi tới chín phẩm hoa sen nơi cõi Cực Lạc. Tháp đứng đối diện cây bồ-đề.

Viếng chùa

• Chùa đông nhất vào tháng Giêng âm lịch, và vào các ngày mùng Một, ngày rằm hằng tháng. Ngày thường thì yên tĩnh hơn.
• Lễ vật dâng chùa là đồ chay: hương, hoa, quả.
• Đứng dưới gốc bồ-đề, bạn có thể dành một phút nhớ lại đêm Đức Phật ngồi dưới cội cây này mà giác ngộ.