Đền Quán Thánh

Đền Quán Thánh, tên chữ là Trấn Vũ quán, nằm ở góc phố Quán Thánh và đường Thanh Niên, nhìn ra Hồ Tây. Đền thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, vị thần coi giữ phương Bắc, và là trấn Bắc trong Thăng Long tứ trấn, bốn ngôi đền giữ bốn phía kinh thành xưa. Đền nổi tiếng với pho tượng Trấn Vũ bằng đồng đen cao gần 4 m.

Lịch sử

Tương truyền đền có từ thời Lý Thái Tổ (1010–1028), những năm đầu dời đô về Thăng Long. Nơi đây cũng từng là một trong những đạo quán lớn của Đạo giáo ở kinh thành.

Thánh Trấn Vũ trong tín ngưỡng của người Việt là hình tượng kết hợp vị thần phương Bắc của Đạo giáo với vị thánh trong truyện dân gian, tương truyền đã giúp An Dương Vương trừ tà ma khi xây thành Cổ Loa.

Đền được trùng tu nhiều lần qua các thời Lê, Nguyễn; các lần sửa sang được ghi trên văn bia còn ở đền. Thời Nguyễn, đền có lúc mang tên Chân Vũ quán. Đền được công nhận di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia ngay đợt đầu năm 1962. Năm 2022, cụm bốn đền Thăng Long tứ trấn được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Kiến trúc

Đền gồm tam quan, sân rộng có cây đa lớn, rồi ba lớp nhà tiền tế, trung tế và hậu cung. Các mảng chạm khắc gỗ trong đền được đánh giá cao, cùng nhiều hoành phi, câu đối, thơ ca ngợi đền của các tác giả thời Nguyễn.

Trong hậu cung là pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ bằng đồng đen, đúc năm 1677 đời Lê Hy Tông, cao gần 4 m. Thần ngồi, tóc xoã, chân trần, tay phải đặt lên đốc kiếm; mũi kiếm chống trên lưng rùa, có rắn quấn quanh thân kiếm. Rùa, rắn và kiếm là biểu tượng của Trấn Vũ. Pho tượng được xem là một kiệt tác đúc đồng của nghệ nhân Việt thế kỷ 17.