Phủ Tây Hồ

Phủ Tây Hồ nằm trên bán đảo của làng Nghi Tàm cũ, nhô ra giữa Hồ Tây, ở phố Đặng Thai Mai, Hà Nội. Phủ thờ Thánh Mẫu Liễu Hạnh, một trong bốn vị "tứ bất tử" của tín ngưỡng dân gian Việt Nam, và là một trong những nơi thờ Mẫu được nhiều người tìm đến nhất ở Hà Nội.

Lịch sử

Theo truyền thuyết, Liễu Hạnh là con gái Ngọc Hoàng, bị đày xuống trần vì làm vỡ chén ngọc. Bà chu du nhiều nơi, tới Hồ Tây thì dừng chân mở quán nước bên hồ. Trạng nguyên Phùng Khắc Khoan đi thuyền dạo hồ, ghé quán, cùng bà vịnh bài thơ "Tây Hồ ngự quán". Khi ông trở lại thì không còn thấy ai; để tưởng nhớ người tri âm, ông cho lập đền thờ.

Tương truyền phủ được dựng khoảng thế kỷ 17, nhưng có thể muộn hơn, vì các sách về di tích Thăng Long ra đời đầu thế kỷ 20 đều chưa chép về nơi này. Các triều đại từ Hậu Lê đến Nguyễn đều phong sắc cho Liễu Hạnh, tôn là "Mẫu nghi thiên hạ".

Năm 1996, phủ được công nhận di tích lịch sử – văn hóa. Cây cổ thụ trong sân phủ được công nhận là Cây di sản Việt Nam. Cạnh phủ có đền Kim Ngưu, tương truyền thờ trâu vàng.

Kiến trúc

Cổng tam quan đắp đao lửa, dưới diềm có bốn chữ "Phong đài nguyệt các" (đài gió gác trăng); câu đối hai bên kể chuyện Phùng Khắc Khoan gặp Liễu Hạnh. Qua cổng là sân rộng sát mặt hồ, bên trái có lầu Cậu, bên phải có lầu Cô.

Phủ chính gồm tam quan hai tầng đề "Tây Hồ hiển tích", phương đình tám mái, tiền đường, trung đường thờ Tam vị Thánh Mẫu, và cung cấm là nơi tôn nghiêm nhất. Phía sau có điện Sơn Trang ba tầng, tầng trên thờ Quan Âm.

Lễ hội

• Lễ chính vào mùng 3 tháng 3 âm lịch, ngày giỗ Mẫu, và ngày 13 tháng 8 âm lịch.
• Dịp Tết và cả tháng Giêng phủ rất đông người đi lễ.