Chùa Diệu Đế

Chùa Diệu Đế nằm bên bờ sông Đông Ba, số 100B đường Bạch Đằng, gần cầu Gia Hội ở Huế. Tên chùa lấy từ Tứ Diệu Đế, bốn chân lý mà Đức Phật giảng trong bài pháp đầu tiên. Cùng với chùa Thiên Mụ và chùa Thánh Duyên, Diệu Đế là một trong ba ngôi quốc tự của triều Nguyễn còn đến ngày nay.

Lịch sử

Chùa vốn là phủ đệ nơi vua Thiệu Trị ra đời năm 1807. Năm 1844, nhà vua cho dựng chùa với quy mô lớn trên nền phủ cũ và sắc phong làm quốc tự.

Năm 1885, kinh thành thất thủ. Vua Hàm Nghi cho dời tượng Phật từ chùa Giác Hoàng trong Kinh thành ra thờ ở Diệu Đế. Về sau nhiều dãy nhà của chùa bị dùng làm công sở, sở đúc tiền, nhà lao. Năm 1887, phần lớn các dãy nhà bị triệt hạ, chỉ còn điện Đại Giác, lầu chuông, lầu trống, trung đình và tam quan. Năm 1889, vua Thành Thái ban tiền cho Hòa thượng Tâm Truyền trùng tu, nhưng chùa không còn lại được quy mô cũ. Bão năm 1904 làm sập thêm một số điện thờ.

Năm 1930, trong phong trào chấn hưng Phật giáo, chùa là trụ sở của Hội Phật học An Nam. Năm 1953, Hòa thượng Diệu Hoằng trùng tu chùa với sự giúp sức của bà Từ Cung và Phật tử, chùa có quy mô thu gọn như ngày nay. Năm 1963, Diệu Đế cùng với chùa Từ Đàm là nơi diễn ra các cuộc vận động của Phật giáo Huế đòi bình đẳng tôn giáo. Năm 2018, chùa được khởi công đại trùng tu, giữ nguyên chánh điện từ năm 1953.

Kiến trúc

Cổng chùa nhìn ra sông Đông Ba, bên kia sông là cửa Đông Ba của Kinh thành Huế. Chùa nổi tiếng với bốn lầu thấp: hai lầu hai bên cổng chính, hai lầu hai bên chánh điện, nơi treo chuông, khánh và đặt bia. Trong chánh điện thờ Đức Thích Ca, hai bên là Phổ Hiền và Văn Thù.

Viếng chùa

• Chùa ở ngay khu phố cổ Gia Hội, đi bộ được từ chợ Đông Ba.
• Tên chùa nhắc đến Tứ Diệu Đế: khổ, nguyên nhân của khổ, sự chấm dứt khổ và con đường chấm dứt khổ.