Chùa Từ Hiếu

Chùa Từ Hiếu, thường gọi là Tổ đình Từ Hiếu, nằm khuất trong rừng thông trên vùng đồi Dương Xuân, phía tây nam Huế. Chùa mang tên một câu chuyện về lòng hiếu thảo của vị sư khai sơn, và là một trong những ngôi chùa cổ đông khách viếng nhất cố đô.

Lịch sử

Năm 1843, Hòa thượng Nhất Định rời chức Tăng cang chùa Giác Hoàng, giao chùa Báo Quốc cho pháp đệ, rồi về vùng đồi này dựng thảo am An Dưỡng để tu tịnh và nuôi mẹ già.

Tương truyền có lần mẹ ngài ốm nặng, người ta khuyên phải cho bà ăn thịt cá mới mong hồi sức. Mặc người đời chê cười, vị thiền sư vẫn chống gậy đi bộ hơn năm cây số xuống chợ mua cá về nấu cháo cho mẹ. Chuyện đến tai vua Tự Đức, vốn rất hiếu thảo với mẹ. Vua cảm phục, ban biển "Sắc tứ Từ Hiếu tự". Văn bia trong chùa giải thích: Từ là đức lớn của Phật, Hiếu là hạnh đầu của Phật.

Năm 1848, Hòa thượng Cương Kỷ dựng chùa với quy mô lớn, với sự góp sức của vua và nhiều vị thái giám trong cung. Lễ khánh thành có vua Tự Đức và bà Từ Dũ tham dự. Chùa được trùng tu các năm 1894, 1931, 1962 và 1971. Năm 1924, chùa mở Đại giới đàn, nơi nhiều vị cao tăng Huế về sau như Hòa thượng Mật Khế, Đôn Hậu thọ giới. Thiền sư Thích Nhất Hạnh có tên trong hàng trụ trì của tổ đình.

Kiến trúc

Khuôn viên rộng chừng tám mẫu, trước có khe nước uốn quanh. Trước cổng là ngọn tháp ba tầng dựng năm 1896 để giữ kinh và tượng theo sắc chỉ của vua. Cổng chùa xây vòm cuốn, hai tầng có mái. Con đường lát gạch vào chánh điện đi ngang hồ bán nguyệt trồng sen.

Chánh điện ba gian hai chái, phía trước thờ Phật, phía sau thờ Tổ. Nhà hậu là Quảng Hiếu đường, có án thờ các vị thái giám đã công đức cho chùa. Hai bên sân có hai lầu bia ghi lịch sử dựng chùa. Quanh chùa còn nhiều lăng mộ của các bà phi triều Nguyễn và các vị thái giám.

Viếng chùa

• Chùa nằm giữa rừng thông, yên tĩnh, rất hợp để đi bộ chậm và ngồi lắng lòng bên hồ bán nguyệt.
• Câu chuyện vị sư nấu cháo cá cho mẹ là một bài học về chữ hiếu. Mùa Vu Lan là dịp đẹp để ghé chùa.
• Chùa ở gần chùa Từ Đàm; có thể viếng cả hai trong một buổi.