Chùa Cổ Lễ

Chùa Cổ Lễ, tên chữ là Thần Quang tự, ở xã Cổ Lễ, Ninh Bình, ngay sát quốc lộ 21A. Chùa thờ Phật nhưng mang dáng một thánh đường: kiến trúc kết hợp lối chùa Việt cổ truyền với những nét gô-tích châu Âu. Chùa là di tích quốc gia đặc biệt.

Lịch sử

Theo bảng giới thiệu ở chùa, chùa có từ thời Lý Thần Tông, do quốc sư Nguyễn Minh Không lập. Ngôi chùa gỗ đầu tiên về sau đổ nát.

Năm 1902, sư Phạm Quang Tuyên về trụ trì, cho dựng lại chùa theo lối "Nhất thốc lâu đài", với những yếu tố gô-tích như các nhà thờ Công giáo trong vùng. Chùa xây bằng gạch, vôi vữa trộn mật mía và giấy bản, rất vững bền. Chính điện Thần Quang tự dựng từ năm 1914 trên nền chùa cũ, trùng tu lớn năm 1995. Sư Thích Quang Tuyên và Hòa thượng Thích Thế Long, hai vị trụ trì của chùa, thuộc đời 45 và 46 dòng Tào Động.

Kiến trúc

Trước chùa là tháp Cửu phẩm Liên Hoa tám mặt, cao 32 m, dựng năm 1927. Đế tháp đặt trên lưng một con rùa lớn giữa hồ nước vuông; trong tháp có cầu thang xoắn ốc 98 bậc lên tới đỉnh.

Cầu Cuốn ba nhịp bắc qua hồ dẫn tới chùa Trình, dựng năm 1936, có tượng Quan Âm nghìn tay. Bên trái chùa Trình là đền Linh Quang thờ Trần Hưng Đạo và hai vị tiến sĩ người làng; bên phải là phủ Khánh Quang thờ Tam Tòa Thánh Mẫu.

Giữa hồ sau chùa Trình đặt quả chuông Đại Hồng Chung nặng 9 tấn, cao 4,2 m, đúc năm 1936. Dân quanh vùng vì quý chùa mà đúc chuông dâng cúng, nhiều người tháo cả nhẫn, vòng vàng góp vào. Chuông vừa đúc xong thì kháng chiến bùng nổ; dân đem chuông ngâm xuống hồ để giữ, đến năm 1954 mới trục lên.

Qua cầu Núi là chính điện. Tượng Phật bằng gỗ sơn son thếp vàng cao 4 m đặt trên tầng cao, theo cầu thang hai bên mới lên tới; sau lưng tượng Phật là tượng Nguyễn Minh Không. Sau nhà Tổ là gác chuông Kim Chung Bảo Các ba tầng, xây năm 1997.

Hội chùa

Hội chùa diễn ra từ 13 đến 16 tháng Chín âm lịch, có rước Phật, đấu vật, đánh cờ người, và nổi tiếng nhất là thi bơi chải trên dòng sông uốn quanh chùa.