Đền Voi Phục

Đền Voi Phục, tên chữ là Tây trấn từ, nằm trên phố Kim Mã, cạnh công viên Thủ Lệ ở Hà Nội. Đền thờ Linh Lang Đại vương, một hoàng tử nhà Lý, và là trấn Tây trong Thăng Long tứ trấn. Tên đền đến từ đôi voi đá quỳ chầu trước cổng.

Lịch sử

Tương truyền đền được dựng năm 1065, đời vua Lý Thánh Tông, trên một gò cao thuộc trại Thủ Lệ, một trong những làng trại phía tây kinh thành. Hoàng tử Linh Lang tương truyền có công trong cuộc kháng chiến chống quân Tống; sau khi mất được dân lập đền thờ và được triều đình phong làm Linh Lang Đại vương thượng đẳng phúc thần. Dân gian còn kể thần nhiều lần giúp nhà Trần đánh quân Nguyên.

Vì đền ở phía tây kinh thành nên còn được gọi là trấn Tây, hay trấn Đoài. Đền cũ bị phá năm 1947, sau được dựng lại và tu bổ nhiều lần, trong đó có lần tu bổ dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội. Năm 2022, cùng ba đền Quán Thánh, Bạch Mã, Kim Liên, đền được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Kiến trúc

Lối vào có cổng tứ trụ, hai bên là bia hạ mã và đôi voi quỳ. Đường lên sân có ba lối; lối giữa có 12 bậc đá, chỉ dùng khi rước kiệu ngày lễ. Trước lối giữa là một giếng vuông, hai bên có đôi rồng đá chạm tròn.

Đền có mặt bằng hình chữ Công: tiền tế năm gian mái ngói mũi hài, trung đường, rồi hậu cung năm gian. Ở gian giữa hậu cung là tượng Linh Lang Đại vương; phía trước tượng đặt một hòn đá có vết lõm, tương truyền thần từng gối đầu lên đó.