Đền Bà Chúa Kho

Đền Bà Chúa Kho nằm trên sườn núi Kho, thuộc khu Cô Mễ, phường Vũ Ninh, Bắc Ninh, thờ Bà Chúa Kho, người được triều đình phong là Phúc Thần. Dịp đầu năm, đền rất đông người đi lễ.

Lịch sử

Tương truyền thời Lý có một người con gái làng Quả Cảm giỏi tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, giúp dân chống đói, được vua Lý đưa vào cung, rồi xin về quê chiêu dân lập ấp, khai hoang ruộng đất. Trong cuộc kháng chiến chống quân Tống năm 1077, bà được giao trông coi kho lương ở núi Kho, tiếp tế cho phòng tuyến sông Như Nguyệt. Ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ, khi đang phát lương cho dân, bà bị giặc sát hại. Vua phong bà làm Phúc Thần, dân lập đền thờ ngay tại kho lương cũ.

Cũng có nhà nghiên cứu cho rằng đền ở Bắc Ninh không thờ người trông kho lương, mà các đền ở nơi khác mới thờ các vị thần trông kho của triều đình. Năm 1989, đền được công nhận di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.

Lễ hội

• Ngày giỗ Bà là 12 tháng Giêng âm lịch. Lễ hội kéo dài suốt tháng Giêng, phần lễ có đọc chúc văn, dâng hương, nghi thức phát lương và tán lộc.
• Theo tục lâu nay, nhiều người tới đền đầu năm khấn "vay" Bà một khoản tiền tượng trưng, nói rõ số tiền, việc làm ăn và hạn trả, rồi đến cuối năm sắm lễ "trả nợ". Vì thế đền còn được gọi vui là "ngân hàng địa phủ".
• Từ sau Tết tới hết tháng Giêng, đền rất đông người.