Vía Bồ Tát Đại Thế Chí

Ngày 13 tháng Bảy âm lịch là ngày vía Bồ Tát Đại Thế Chí theo lệ Phật giáo Bắc tông. Trong bộ tượng Tây Phương Tam Thánh ở các chùa, Ngài là vị đứng bên phải Đức Phật A Di Đà, tay cầm hoa sen. Với người niệm Phật, Ngài là một vị thầy rất gần.

Bậc Đại Thế Chí

Tên tiếng Phạn của Ngài là Mahāsthāmaprāpta, nghĩa là "người đạt được sức mạnh lớn". Vì vậy Ngài còn được gọi là Đắc Đại Thế, Đại Tinh Tấn. Sức mạnh ấy là sức mạnh của trí tuệ: Ngài dùng ánh sáng trí tuệ chiếu khắp mọi loài, giúp chúng sinh thoát khổ.

Đại Thế Chí là một trong những vị Bồ Tát xưa nhất, một trong tám vị Đại Bồ Tát của Phật giáo Đại thừa, và đặc biệt quan trọng với Tịnh độ tông. Ở cõi Cực Lạc, Ngài và Bồ Tát Quán Thế Âm là hai vị giúp Đức Phật A Di Đà giáo hóa chúng sinh. Quán Thế Âm hiện thân cho lòng bi, Đại Thế Chí hiện thân cho trí tuệ. Kinh Quán Vô Lượng Thọ ví Quán Thế Âm như mặt trời và Đại Thế Chí như mặt trăng.

Theo Kinh Bi Hoa, trong một kiếp xa xưa, Ngài là người con thứ hai của một vị vua, người về sau thành Đức Phật A Di Đà; người con trưởng là tiền thân của Quán Thế Âm. Kinh còn thọ ký rằng trong tương lai rất xa, khi Quán Thế Âm đã thành Phật và nhập Niết-bàn, Đại Thế Chí sẽ tiếp nối, thành Phật hiệu là Thiện Trụ Trân Bảo Sơn Vương Như Lai.

Pháp môn niệm Phật

Trong Kinh Lăng Nghiêm, khi các vị thánh lần lượt kể con đường tu của mình, Bồ Tát Đại Thế Chí kể về pháp môn niệm Phật. Đoạn kinh ấy được coi là một trong những văn bản nền tảng của Tịnh độ tông Trung Hoa.

Đại ý lời Ngài: chúng sinh nào luôn nhớ Phật, luôn nghĩ đến Phật, thì hiện tại hay mai sau nhất định sẽ thấy Phật, không xa Phật, và tâm tự nhiên khai mở mà không cần một phương tiện gì khác. Giống như người ướp hương thì thân tự có mùi thơm, người niệm Phật thì tự được hương thơm và ánh sáng trang nghiêm. Ngài nói mình lấy niệm Phật làm gốc tu, và nay ở cõi này, Ngài dẫn dắt người niệm Phật về Tịnh độ.

Hình ảnh người ướp hương rất gần với đời sống. Ta ở gần cái gì lâu thì mang mùi của cái ấy. Một câu niệm Phật lặp lại mỗi ngày cũng vậy: không ồn ào, nhưng dần dần thấm vào cách mình nghĩ, mình nói, mình đối xử với người.

Câu chuyện Thường Bất Khinh

Trong Kinh Pháp Hoa, phẩm Thường Bất Khinh Bồ-Tát là lời Đức Phật nói với chính Bồ Tát Đắc Đại Thế. Phẩm kinh kể về một vị tỳ-kheo, gặp ai cũng cúi lạy và nói: tôi không dám khinh các vị, vì các vị rồi sẽ thành Phật. Nhiều người khinh khi, mắng nhiếc ông, nhưng ông vẫn giữ lòng kính trọng ấy. Vị tỳ-kheo ấy chính là tiền thân của Đức Phật Thích Ca.

Gợi ý cho ngày vía

• Niệm Phật A Di Đà một thời, theo đúng pháp môn Bồ Tát Đại Thế Chí đã dạy.
• Tụng phẩm Thường Bất Khinh trong Kinh Pháp Hoa.
• Ăn chay, dâng hương, hoa, đèn, trà, quả lên bàn Phật.
• Tập nhìn mỗi người mình gặp như vị tỳ-kheo Thường Bất Khinh: người này cũng có ngày thành Phật.
• Hai ngày nữa là Lễ Vu Lan; hôm nay có thể bắt đầu sắp xếp thời gian về thăm cha mẹ.