Đền thờ vua Lê Đại Hành

Đền thờ vua Lê Đại Hành nằm ở làng cổ Trường Yên, phường Tây Hoa Lư, Ninh Bình, cách đền vua Đinh Tiên Hoàng chừng 300 m, cùng trong thành Đông của kinh đô Hoa Lư xưa. Đền thờ vua Lê Đại Hành (Lê Hoàn), thái hậu Dương Vân Nga và vua Lê Long Đĩnh, cùng bài vị công chúa Lê Thị Phất Ngân và tướng Phạm Cự Lượng.

Lịch sử

Đền dựng trên nền cung điện cũ của cố đô Hoa Lư. Kiến trúc cơ bản mang phong cách cuối thế kỷ 17; thời Nguyễn đền được tu sửa lớn. Tại đây đã tìm thấy nền cung điện cũ và nhiều đồ gốm cổ, nay trưng bày ở nhà bảo tàng cạnh đền.

Tương truyền mẹ Lê Hoàn mơ thấy hoa sen mà sinh ra ông, khi đang đi cấy bên ao sen; bà ủ con trong khóm trúc và được hổ ấp ủ. Lớn lên, Lê Hoàn lập nên nghiệp lớn "phá Tống, bình Chiêm". Các đề tài chạm gỗ trong đền nhiều phần ca ngợi những truyền thuyết này.

Kiến trúc

Đền xây theo kiểu "nội công ngoại quốc", quy mô nhỏ hơn đền vua Đinh nên không gian gần gũi hơn. Trước đền là quảng trường trung tâm cố đô và núi Đèn bên sông Sào Khê.

Đền có ba toà: bái đường; thiêu hương thờ Phạm Cự Lượng; chính cung với tượng Lê Hoàn ở giữa, hai bên là Lê Long Đĩnh và Dương Vân Nga. Tượng Dương Vân Nga quay về phía đền vua Đinh; dân gian giải thích rằng bà tuy làm vợ vua Lê nhưng vẫn hướng về người chồng cũ. Gian bên trái thờ công chúa Lê Thị Phất Ngân, mẹ của vua Lý Thái Tông. Nghệ thuật chạm gỗ thế kỷ 17 trong đền được đánh giá rất tinh xảo.