Chùa Bái Đính

Chùa Bái Đính nằm trên núi Bái Đính, ở cửa ngõ phía tây cố đô Hoa Lư, phía bắc quần thể di sản thế giới Tràng An (Ninh Bình). Quần thể gồm hai phần khác nhau: chùa Bái Đính cổ trong hang núi, gắn với Quốc sư Nguyễn Minh Không đời Lý, và khu chùa mới xây từ năm 2003, một trong những quần thể chùa lớn nhất Việt Nam.

Lịch sử

Hoa Lư từng là kinh đô của ba triều Đinh, Tiền Lê và Lý, những triều đại rất trọng đạo Phật, nên quanh vùng có nhiều chùa cổ. Tương truyền Quốc sư Nguyễn Minh Không, người được dân gian tôn là Đức Thánh Nguyễn, khi đến núi này tìm cây thuốc chữa bệnh cho vua Lý Thần Tông đã thấy những hang động đẹp, bèn dựng chùa thờ Phật và lập vườn thuốc chữa bệnh cho dân. Ngài cũng được tôn là tổ sư nghề đúc đồng.

Chùa cổ mang nhiều dấu ấn kiến trúc và cổ vật thời Lý. Trên cửa hang Sáng có bốn chữ "Minh Đỉnh Danh Lam" khắc trên đá, tương truyền do vua Lê Thánh Tông ban. Năm 1997, chùa Bái Đính cổ được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia.

Khu chùa mới khởi công năm 2003 và hoàn thành năm 2010. Đại lễ Phật đản Liên Hợp Quốc – Vesak 2014 do Việt Nam đăng cai đã được tổ chức tại đây.

Chùa cổ

Chùa cổ nằm cách khu chùa mới khoảng 800 m về phía nam. Từ chân núi, hơn 300 bậc đá dẫn qua cổng tam quan lên lưng chừng núi. Đến ngã ba: bên phải là hang Sáng thờ Phật, cuối hang là đền thờ thần Cao Sơn, vị thần trấn giữ phía tây kinh đô Hoa Lư; bên trái là đền thờ Thánh Nguyễn có tượng đồng của ngài, rồi đến động Tối thờ Mẫu và Tiên.

Hang Sáng dài khoảng 25 m, rộng 15 m. Động Tối lớn hơn, gồm bảy buồng thông nhau qua nhiều ngách đá, trần rủ nhũ đá, trong động có giếng ngọc do nước nhỏ từ trần xuống.

Chùa mới

Khu chùa mới dựng trên đồi Ba Rau, gần sông Hoàng Long. Các điện lớn làm theo dáng truyền thống, mái cong như đuôi phượng. Lớn nhất là điện Tam Thế, nóc cao 34 m. Đồ thờ do các làng nghề quanh vùng làm: đồng Ý Yên, đá Ninh Vân, gỗ Phú Lộc. Chùa có hành lang với 500 pho tượng La Hán bằng đá, tượng Phật bằng đồng rất lớn và một bảo tháp cao.

Viếng chùa

• Hội chùa Bái Đính khai hội ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch, có nghi lễ ở cả chùa mới và chùa cổ.
• Nếu thời gian có hạn, nên dành thời gian cho chùa cổ trong hang, nơi còn giữ không khí tĩnh lặng của ngôi chùa núi.