Đền Trần Thương

Đền Trần Thương ở xã Trần Thương, Ninh Bình (Lý Nhân, Hà Nam cũ), thờ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn. Đền dựng trên nền kho lương xưa của nhà Trần trong kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, là di tích quốc gia đặc biệt, và nổi tiếng với lễ phát lương đêm rằm tháng Giêng.

Lịch sử

Vùng đất này xưa là nơi hội tụ của sáu con ngòi nhỏ, thuận đường thủy ra sông Hồng, lại giàu lương thực. Trong kháng chiến chống quân Nguyên – Mông, Hưng Đạo vương lập ở vùng Lý Nhân sáu kho lương, trong đó Trần Thương là kho chính. Từ đó có thôn Trần Thương.

Dân gian ghép ba nơi gắn với cuộc đời Hưng Đạo vương: Kiếp Bạc (Hải Phòng), Bảo Lộc (Nam Định cũ) và Trần Thương. Đền được dựng vào thời Hậu Lê, ngay trên nền kho lương. Khảo cổ quanh đền đã tìm thấy vũ khí và gốm thời Trần.

Năm 1989, đền được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia; năm 2015, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Kiến trúc

Đền quay hướng nam, nằm biệt lập trên một khu đất rộng, bao quanh bởi tường gạch, kênh và ao. Qua nghi môn ngoại ba tầng mái là đường chính đạo lát gạch dài chừng 50 m giữa hai hàng cây, rồi nghi môn nội, sân và bình phong, đền chính, nhà Mẫu và giếng nước. Các mảng chạm khắc gỗ trong đền được làm công phu.

Lễ hội

• Lễ phát lương từ tối 14 đến rạng sáng rằm tháng Giêng. Nghi lễ gồm rước lương từ kho vào đền, dâng hương, rồi rước lương vào hậu cung làm lễ. Người dự lễ nhận túi lương có năm loại hạt: đỗ đỏ, đỗ xanh, đậu nành, ngô và thóc nếp.
• Lễ phát lương được phục dựng năm 2010 và từ đó tổ chức hằng năm.