Chùa Tây An

Chùa Tây An nằm ở ngã ba dưới chân núi Sam, gần Châu Đốc, An Giang. Chùa dựng năm 1847 và nổi tiếng với mặt tiền có ba ngôi lầu mái tròn hình củ hành, một kiến trúc hiếm thấy kết hợp phong cách Ấn Độ với kiến trúc chùa Việt. Chùa là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia từ năm 1980.

Lịch sử

Năm 1847, Tổng đốc An Giang – Hà Tiên Doãn Uẩn, sau khi dẹp yên biên giới phía tây, cho dựng chùa bằng tường gạch, nền đá xanh, mái ngói, đặt tên Tây An tự với ý trấn yên bờ cõi phía tây. Đại Nam nhất thống chí tả chùa: đứng trên núi, trước trông ra tỉnh thành, sau dựa vòm núi, cổ thụ âm u, là một thắng cảnh thiền lâm.

Vị trụ trì đầu tiên là Hòa thượng Hải Tịnh, tu theo dòng Lâm Tế, nên có người gọi là chùa Lâm Tế. Khoảng những năm 1850, ông Đoàn Minh Huyên, người khai sáng đạo Bửu Sơn Kỳ Hương, từng đến tu tại chùa; tháp của ông ở phía sau chùa. Năm 1861, Hòa thượng Hoàng Ân trùng tu chánh điện và hậu tổ. Năm 1958, Hòa thượng Thích Bửu Thọ vận động xây mới ba ngôi lầu, mặt tiền và chánh điện, tạo nên diện mạo chùa ngày nay.

Kiến trúc

Chùa rộng khoảng 15.000 m², lưng tựa núi Sam. Chùa hình chữ Tam, mặt chính có ba ngôi lầu mái tròn hình củ hành, màu sắc rực rỡ mà hài hòa. Ở giữa mặt tiền là tháp thờ Phật hai tầng, tầng trên đặt tượng Phật đứng; tầng dưới có hộ pháp trấn giữ, phía trước là tượng hai con voi: voi trắng sáu ngà và voi đen hai ngà.

Ở cổng tam quan có tượng Quan Âm Thị Kính; bên trong là sân nhỏ với cột phướn cao 16 m. Trong chánh điện có khoảng 200 pho tượng Phật, Bồ Tát, La Hán, phần lớn bằng gỗ, do nghệ nhân An Giang và Đồng Tháp tạc từ thế kỷ 19. Phía sau chùa là các tháp mộ của chư tăng.

Viếng chùa

• Chùa đông người hành hương vào những tháng đầu năm âm lịch, nhất là rằm tháng Giêng, rằm tháng Mười và ngày 12 tháng Tám, ngày giỗ ông Đoàn Minh Huyên (Phật Thầy Tây An).