Chuẩn Đề Bồ Tát

Bồ Tát Chuẩn Đề là một vị Bồ Tát nhiều tay được tôn kính trong Phật giáo Đông Á, nhất là qua câu thần chú mang tên Ngài. Chú Chuẩn Đề nằm trong Thập chú, mười bài chú ngắn quen thuộc trong thời công phu khuya ở các chùa Bắc tông Việt Nam.

Tên gọi: Tên tiếng Phạn của Ngài là Cundī. Danh hiệu đầy đủ là Thất Câu Chi Phật Mẫu Chuẩn Đề, nghĩa là mẹ của bảy câu-chi chư Phật. Câu-chi (koṭi) là một con số rất lớn, thường hiểu là mười triệu; chữ "mẹ" ở đây là hình ảnh của trí tuệ và công đức sinh ra chư Phật. Ở Trung Hoa và Nhật Bản, Ngài thường được xem là một hóa thân của Bồ Tát Quán Thế Âm, gọi là Chuẩn Đề Quan Âm.

Hình tượng: Tượng Chuẩn Đề quen thuộc có ba mắt và mười tám tay, ngồi kiết già trên tòa sen. Hai tay trước ngực kết ấn, các tay còn lại cầm những pháp khí như gươm, bánh xe pháp, hoa sen, chuỗi hạt, bình báu, mỗi thứ là một phương tiện cứu độ. Bảo tàng Lịch sử TP. Hồ Chí Minh còn giữ một pho tượng Chuẩn Đề bằng gỗ sơn son thếp vàng từ thế kỷ 19, cho thấy Ngài đã được thờ ở Việt Nam từ lâu.

Kinh điển: Thần chú Chuẩn Đề được ghi trong một số kinh Mật giáo dịch sang chữ Hán vào đời Đường, như kinh Phật Thuyết Thất Câu Chi Phật Mẫu Chuẩn Đề Đại Minh Đà-la-ni. Kinh nói người trì chú với tâm thanh tịnh sẽ tiêu trừ được tội chướng và gặp được chư Phật, Bồ Tát. Trước câu chú, các chùa Việt thường tụng bốn câu kệ xưng tán bắt đầu bằng "Khể thủ quy y Tô tất đế".

Ý nghĩa: Mười tám cánh tay của Ngài gợi rằng lòng từ cần nhiều cách khác nhau để đến được với từng người, từng hoàn cảnh. Trì chú là giữ cho tâm ở một chỗ: mỗi câu niệm là một lần buông bớt tạp niệm, trở về với sự thanh tịnh và tỉnh sáng.