Đền Bảo Hà

Đền Bảo Hà, dân gian gọi là đền Ông Hoàng Bảy, nằm dưới chân đồi Cấm, bên tả ngạn sông Hồng, ở xã Bảo Hà, Lào Cai. Đền thờ danh tướng Hoàng Bảy, người có công đánh giặc giữ vùng biên ải cuối thời Lê, được tôn là Ông Hoàng Bảy trong tín ngưỡng thờ Mẫu.

Lịch sử

Từ thời Trần, Bảo Hà đã là một cửa trấn giữ phòng tuyến sông Hồng ở vùng Tây Bắc. Giữa niên hiệu Cảnh Hưng (1740–1786), vùng phủ Quy Hóa thường bị giặc phương Bắc quấy nhiễu. Theo sử sách và truyền thuyết, triều đình cử viên tướng họ Nguyễn lên trấn thủ; ông theo sông Hồng đánh giặc, dựng Bảo Hà thành căn cứ lớn, huấn luyện binh sĩ từ các thổ ti, tù trưởng, rồi giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa. Sau ông hy sinh trong một trận đánh không cân sức; xác trôi theo sông Hồng về Bảo Hà, được dân vùng vớt lên chôn cất và lập miếu thờ.

Các vua Nguyễn Minh Mạng, Thiệu Trị ban sắc phong ông danh hiệu "Trấn an hiển liệt"; đền được phong "Thần vệ quốc". Năm 1997, đền được công nhận di tích cấp quốc gia.

Kiến trúc

Đền gồm cổng tam quan, sân đền, phủ chúa Sơn Trang, toà đại bái, cung cấm, cung nhị và cung công đồng. Trong các cung thờ có tượng Đức Thánh Trần, Vua Cha, ông Hoàng Bảy và các vị Thánh Mẫu. Bên kia sông là đền Cô Tân An.

Lễ hội

• Ngày giỗ chính của Ông Hoàng Bảy là 17 tháng 7 âm lịch, cũng là ngày chính hội. Lễ hội đền Bảo Hà là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2016.
• Mùa lễ hội có lễ cầu an, thả đèn hoa đăng, lễ dâng hương, rước kiệu và các trò chơi dân gian.
• Lễ thượng nguyên rằm tháng Giêng cũng là một ngày lễ lớn của đền.